×
×

Czerwiec 1981

1 CZERWCA

► W Warszawie w hali garażowej Batalionu Pogotowia i Patroli Zmotoryzowanych Komendy Stołecznej MO przy ul. Stalingradzkiej zbiera się na spotkaniu założycielskim ok. tysiąca milicjantów z większości jednostek milicyjnych kraju. Powołany zostaje Komitet Założycielski Związku Zawodowego Funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, reprezentujący milicjantów z 35 województw. Przewodniczącym Komitetu zostaje Wiktor Mikusiński, wiceprzewodniczącymi: E. Szybka i K. Kolinka. 6 czerwca W. Mikusiński zrezygnuje z funkcji przewodniczącego, zastąpi go Ireneusz Sierański.
► Obraduje I Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Regiu Ziemi Opolskiej. 

2 CZERWCA

► W Krośnie obraduje pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Krośnieńskiego, zrzeszającego ok. 76 tys. członków Związku. 19 czerwca, podczas drugiej tury I WZD, zostanie wybrany 45-osobowy Zarządu Regionu z przewodniczącym Zygmuntem Zawojskim, 15-osobowa Komisja Rewizyjna. Prezydium ZR ukonstytuuje się 24 czerwca w składzie: przewodniczący ZR, Zygmunt Błaż (wiceprzewodniczący), Piotr Kaczmarczyk (wiceprzewodniczący), Józef Kinel (sekretarz), Sławomira Leśniak (skarbnik), Stanisław Feruś (rzecznik prasowy), Władysław Kinel, Anna Krzanowska, Adam Jaźwiecki, Jarosław Waszczuk i Józef Szul (kierownik Biura Interwencji). 

3 CZERWCA

► W Łodzi ukazuje się 1. numer „Żywią i Bronią” – pisma NSZZ RI „Solidarność”. Redaguje zespół w składzie: Wojciech Bartnik, Andrzej Bogdański, Dariusz Drewnicz, Krzysztof Jachmann, Krzysztof Marszal, Zbigniew Dominiak, Henryk Tomczak. 

4 CZERWCA

► W Ostrowie Wielkopolskim obraduje pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów NSZZ „Solidarność” województwa kaliskiego. W zebraniu nie uczestniczą delegaci z Jarocina, Pleszewa i Sycowa. MKZ Pleszew zgłosi akces do nowo tworzonego regionu 17 czerwca, Syców - 26 czerwca. Druga tura I WZD województwa kaliskiego odbędzie się w Kaliszu 30 czerwca i 1 lipca. Zostanie ustalona nazwa i siedziba regionu: Wielkopolska Południowa, z siedzibą w Kaliszu. Na czele Zarządu Regionu stanie Zygmunt Rolicz z Sycowa, z zastępcami - Antonim Pietkiewiczem i B. Śliwą z Kalisza.
► W Białymstoku obraduje pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Białystok z udziałem 275 delegatów (na 310 wybranych), reprezentuących 112 134 członków „Solidarności”, zrzeszonych w 527 organizacjach zakładowych. Podczas drugiej tury 25-26 czerwca delegaci wybiorą władze regionu: przewodniczącego Zarządu Regionu - Stanisława Marczuka, zastępców przewodniczącego: Jerzego Rybnika, Bernarda Bujwickiego, Michała Pietkiewicza, i członków Prezydium: Kazimierza Kamińskiego – sekretarza, Jerzego Chmielewskiego, Mariana Czaczkowskiego, Stanisława Guzowicza, Romana Wilka, Edwarda Łuczyckiego, Zenona Biendera, Marka Depczyńskiego, Jerzego Pianko, Zbigniewa Gordona, Leopolda Staweckiego.
► W Bydgoszczy obraduje Krajowa Komisja Porozumiewawcza, która zapowiada na 11 czerwca 2-godzinny strajk ostrzegawczy w czterech regionach w proteście przeciw niewyjaśnieniu, wbrew ustaleniom porozumienia warszawskiego z 30 kwietnia, sprawy bydgoskiej. 

4-5 CZERWCA

► W Kuźnicach Świdnickich obraduje V Krajowy Zjazd Biur Interwencyjnych zorganizowany przez MKZ NSZZ „Solidarność” Wałbrzych. Dyskusji przewodniczy Zbigniew Romaszewski z MKZ Mazowsze. 

5 CZERWCA

► KC KPZR wystosowuje list do KC PZPR:
[…] Niekończące się ustępstwa wobec sił antysocjalistycznych i ich żądań doprowadzają do tego, że PZPR krok za krokiem ustępuje pod naciskiem wewnętrznej kontrrewolucji, opierającej się na poparciu ze strony imperialistycznych ośrodków dywersji. Obecna sytuacja jest nie tylko niebezpieczna, ale wręcz doprowadza kraj do punktu krytycznego, innej oceny dać nie można […].
List ten zostanie opublikowany w prasie 11 czerwca.
► Delegacja NSZZ „Solidarność” z Lechem Wałęsą na czele bierze udział w konferencji Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie. 

5-8 CZERWCA

► W Szczecinie, w klubie Korab, obraduje I Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Pomorze Zachodnie. 465 delegatów reprezentuje członków Związku. Zostaje wybrany 52-osobowy Zarząd Regionu z przewodniczącym Marianem Jurczykiem, wiceprzewodniczącymi: Aleksandrem Krystosiakiem i Stanisławem Wądołowskim. 

6 CZERWCA

► Wicepremier Mieczysław F. Rakowski, przemawiając w Bydgoszczy, mówi m.in.:
[…] W Polsce na porządku dziennym stoi zagadnienie władzy […] ludowej. Ta władza jest zagrożona, zagrożony w związku z tym jest byt państwowy Polski Ludowej. […] Limit rozsądnych kompromisów stosowanych przez władzę ludową, przez PZPR, w nadziei, że będą one rozumiane jako chęć ustanowienia partnerskich stosunków został całkowicie wyczerpany.[…] 

6-8 CZERWCA

► W Koninie obraduje I Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Konińskiego. Zostaje wybrany 44-osobowy Zarząd Regionu (ZR) z przewodniczącym Ryszardem Stachowiakiem oraz Prezydium w składzie: Tadeusz Buszkiewicz, Bronisław Janeczek, Zbigniew Jachimski (wiceprzewodniczący), Z. Ładosz (wiceprzewodniczący), Zbigniew Malida, Z. Okoński, M. Rogacki (sekretarz), Maria Zajbel, Marian Ludwiczak, Jerzy Żurawiecki, Bogdan Naparty, Władysław Jamrozik, oraz 15-osobowa Komisja Rewizyjna. 

7 CZERWCA

► Z oświadczenia 24 intelektualistów:
[…] Nie znamy grup, liczących się w opinii społecznej, które by mniemały, że korzystne dla Polski może być napięcie między nami i naszymi sąsiadami, które by pochwalały jakiekolwiek nieprzyjazne gesty wobec Związku Radzieckiego, które by dążyły do zerwania przez Polskę obowiązujących ją sojuszy. […] Oświadczenie podpisują m.in. Władysław Bartoszewski, Stefan Bratkowski, Aleksander Gieysztor, W. Markiewicz, Karol Małcużyński, Tadeusz Mazowiecki, Henryk Samsonowicz, Jan Strzelecki, Jan Józef Szczepański, Andrzej Wajda, Klemens Szaniawski. 

8 CZERWCA

► Zarząd Regionu Ziemi Łódzkiej dokonuje wyboru prezydium: przewodniczący Andrzej Słowik, wiceprzewodniczący: Jerzy Kropiwnicki i Grzegorz Palka, członkowie: Andrzej Trautman, Kazimierz Bednarski, Zbigniew Kowalewski, Paweł Wielochowski, Ireneusz Kuzan, Janusz Kenic. 

8-9 CZERWCA

► W Warszawie odbywają się rozmowy przedstawicieli rządu z grupą roboczą KKP i ekspertami na temat incydentu w Bydgoszczy 19 marca br.: przedstawiciele „Solidarności” domagają się wyświetlenia mechanizmów, które doprowadziły do decyzji o interwencji sił porządkowych. 

9 CZERWCA

► Zarejestrowany zostaje NSZZ „Solidarność” Indywidualnego Rzemiosła - pierwszy w PRL związek zawodowy pracodawców. Przewodniczącym Komisji Założycielskiej jest Jerzy Rogala-Lewicki, wiceprzewodniczącym - Tadeusz Nowak, sekretarzem – Ryszard Nowak, członkowie: Janusz Kołodziejski, Kazimierz Seklecki. Na około 240 tys. zarejestrowanych w Polsce rzemieślników deklaracje członkowskie złożyło kilkanaście tysięcy osób. Oddziały Związku działają we wszystkich województwach.
► Zarejestrowana zostaje Konfederacja Autonomicznych Związków Zawodowych.
► Ukazuje się 1. numer „Informatora” – pisma Biura Informacyjnego Zarządu Regionu Środkowo-Wschodniego NSZZ „Solidarność”. Redakcję tworzą: Maciej Sobieraj, Janusz Staworko, Wojciech Samoliński, S. Wilkuś, K. Imbierowicz, E. Włodarczyk, Z. Kańkowska, Z. Bocian, M. Zieniewicz, E. Skiba, W. Jackson, S. Teleon, E, Iracka, J. Olejniczak, B.J. Wesołowski, R. Jankowski, K. Wojnowska, S. J. Królik, T. Białopiotrowicz. Do 13 grudnia 1981 r. ukaże się 147 numerów pisma. 

9-10 CZERWCA

► Obraduje XI Plenum KC PZPR. Dotychczasowa polityka kierownictwa partii zostaje poddana ostrej krytyce.
Andrzej Żabiński, I sekretarz KW PZPR w Katowicach: […] Nie mamy szansy na porozumienie ze zdecydowanym przeciwnikiem, na kompromis z zajadłym wrogiem socjalistycznego ustroju, zgodnie z niezmiennie aktualną leninowską tezą „kto kogo”.
Tadeusz Grabski, sekretarz KC: Wobec sytuacji, jaka wytworzyła się w partii, jak i grożącego naszemu narodowi niebezpieczeństwa, pragnę odpowiedzieć na postawione pytanie – czy członkowie Biura Politycznego są zdolni do wyprowadzenia kraju z kryzysu politycznego w składzie obecnym, pod kierownictwem I sekretarza, tow. Kani? Takiej możliwości nie widzę. Stanisław Kania proponuje głosowanie nad wotum zaufania dla Biura Politycznego. W głosowaniu KC odrzuca jednak tę propozycję. Z przemówienia końcowego I sekretarza: […] Będziemy czynić wszystko, żeby nasza partia odzyskiwała swą sojuszniczą wiarygodność wobec bratniej Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, wobec innych bratnich partii krajów socjalistycznych, wobec całego światowego ruchu komunistycznego. […] Wierzę, że wyjdziemy z kryzysu, że stanie się tak za sprawą działania i walki naszej partii na drodze politycznej konfrontacji, konfrontacji prowadzonej własnymi siłami. […] 

10 CZERWCA

► Komitet Założycielski Związku Zawodowego Funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej składa w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie statut wraz z wymaganymi dokumentami w celu zarejestrowania Związku. Rozprawa rejestracyjna zostaje wyznaczona na 25 września 1981 r., jednak 22 września Sąd zadecydował o zawieszeniu postępowania rejestracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, czy funkcjonariusz MO jest pracownikiem w rozumieniu obowiązującej wówczas ustawy o związkach zawodowych. 

11-17 CZERWCA

► Lech Wałęsa odwiedza Warszawę, Lublin, Chorzów, Jastrzębie, Opole, Wrocław i Poznań. Wszędzie odbywają się wielotysięczne wiece. 

12 CZERWCA

► W Częstochowie obraduje pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów Regionu Częstochowskiego. 635 delegatów (z 697 wybranych) reprezentuje 130 tys. członków Związku. Druga tura odbędzie się 30 czerwca - na przewodniczącego Zarządu Regionu zostanie wybrany Zbigniew Kokot, na wiceprzewodniczących: Henryk Dyiński i Jerzy Klein; w skład Prezydium ZR wejdą: Krystyna Biało, Stanisław Cichoń, Ryszard Dylczyk, Bogumił Gospodarek, Andrzej Jankowski, Jarosław Mszyca, Andrzej Okularczyk, Marek Pytel, Jacek Tomczyk, Zbigniew Tondel i Anna Woźnicka.

► W Lublinie, na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, odbyło się spotkanie Czesława Miłosza  z wykładowcami Wszechnicy Robotniczej „Solidarności”. W spotkaniu wziął udział Lech Wałęsa. 

12-13 CZERWCA

► W Koszalinie odbywa się pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Pobrzeże. 3-7 lipca, podczas drugiej tury, zostanie wyłoniony Zarząd Regionu z przewodniczącym Pawłem Michalakiem z Koszalina. 

13 CZERWCA

► W Lublinie dochodzi do zbezczeszczenia pomnika armii sowieckiej. Przebywający w mieście Lech Wałęsa określa incydent jako prowokację i z grupą działaczy „Solidarności” czyści monument.

13-14 CZERWCA

► W Warszawie, w gmachu Politechniki Warszawskiej, obraduje pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Mazowsze.  Podczas drugiej tury, w dniach 27-28 czerwca, gremium wybiera 65-osobowy Zarząd Regionu ze Zbigniewem Bujakiem na czele. W pierwszych dniach lipca zostaje wybrane Prezydium ZR, do którego wchodzą: oprócz przewodniczącego, dwaj jego zastępcy - Seweryn Jaworski i Wiktor Kulerski, sekretarz - Tadeusz Kłopotowski, skarbnik - Mirosław Odorowski, oraz Tadeusz Matuszyk, Henryk Wujec, Stanisław Rusinek, Piotr Szczepański, Krzysztof Łypacewicz, Zbigniew Romaszewski i Eugeniusz Kościanek. Rzecznikiem prasowym ZR zostaje Janusz Onyszkiewicz. 

13-15 CZERWCA

► W Zielonej Górze obraduje pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Zielona Góra.  Na czele 40-osobowego Zarząd Regionu staje Mieczysław Oszmian. 22 czerwca spośród członków ZR wybrane zostaje 11-osobowe Prezydium, do którego wchodzą: M. Oszmian – przewodniczący, trzech wiceprzewodniczących – Jan Maszewski, Jan Papina i Leon Mitura, oraz członkowie: Jan Kudła, Edward Krzycki, Kazimierz Nowak, Andrzej Perlak, Zbigniew Mrowiec, Marian Podsada i Tadeusz Latko. 

15 CZERWCA

► Przed Sądem Wojewódzkim w Warszawie rozpoczyna się proces przywódców Konfederacji Polski Niepodległej – Leszka Moczulskiego, Romualda Szeremietiewa, Tadeusza Stańskiego i Tadeusza Jandziszaka, oskarżonych o przygotowania do obalenia przemocą ustroju PRL. 

16 CZERWCA

► W Żyrardowie nieznani sprawcy oblali farbą pomnik żołnierzy sowieckich, znajdujący się na miejscowym cmentarzu. 

17 CZERWCA

► Przebywający w Polsce Czesław Miłosz spotyka się z załogą Stoczni Gdańskiej.
► Nieznani sprawcy oblali farbą pomnik żołnierzy sowieckich w Nowym Sączu. 

20-21 CZERWCA

► Odbywa się pierwsze ogólnopolskie spotkanie niezależnych wydawnictw, w którym udział biorą: ABC (Kraków), Alternatywy (Gdańsk), 3 Maja (Warszawa), Krąg (Warszawa), Młoda Polska (Gdańsk), Spotkania (Lublin - Kraków - Warszawa), NOWa (Warszawa). Zebrani powołują biuro informacji wydawniczej o przygotowywanych do druku tytułach, przyjmują jednolitą zasadę ustalania cen książek, dyskutują problemy związane z prawem autorskim i wydawniczym oraz wydają oświadczenie w sprawie projektu ustawy o cenzurze.
► W Warszawie obraduje I Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” Indywidualnego Rzemiosła. Zostaje powołany Tymczasowy Komitet Koordynacyjny jako kolegialny organ kierowniczy, bez przewodniczącego, oraz przyjęty Statut Związku. 

25 CZERWCA

► Ciąg dalszy negocjacji Prezydium KKP z wicepremierem Mieczysławem F. Rakowskim na temat kształtu ustaw o związkach zawodowych, cenzurze i samorządzie pracowniczym.
► W Radomiu i Ursusie odbywają się obchody 5. rocznicy protestu robotniczego w czerwcu 1976 r. 

26-28 CZERWCA

► W Olsztynie obraduje I Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Warmińsko-Mazurskiego, w którym uczestniczy 351 delegatów (na 440 wybranych), reprezentujących 155 602 członków Związku. Zostaje wybrany Zarząd Regionu z przewodniczącym Mirosławem Krupińskim. 17 września, pomiędzy turami I KZD, odbywa się druga tura I WZD, na którym zostaje przyjęta regionalna Uchwała Programowa. W skład Prezydium ZR wchodzą: A. Bober, Stanisław Mackiewicz i M. Powroźny – zastępcy przewodniczącego, Grażyna Langowska – rzecznik prasowy, E. Łukomski – skarbnik, L. Lechowski – sekretarz, oraz W. Niczyporowicz, A. Żurawek, Józef Gołębiowski i Tadeusz Kurpiewski. 

27 CZERWCA

► W sali Filharmonii Rzeszowskiej obraduje pierwsza tura I Walnego Zebrania Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Rzeszowskiego; 491 delegatów (z 573 wybranych) reprezentuje ponad 200 tys. członków „S” w Regionie. 10-13 lipca odbyła się druga tura, podczas której na przewodniczącego Zarządu Regionu zostaje wybrany Antoni Kopaczewski oraz 60-osobowy ZR. 20 lipca na pierwszym posiedzeniu ZR wybrano Prezydium ZR w składzie: przewodniczący – A. Kopaczewski, wiceprzewodniczący – Zbigniew Bortnik i Tadeusz Sowa, sekretarz – Stanisław Alot, członkowie – Kazimierz Bogaczewicz, Władysław Chruszczyk, Marian Hady, Tadeusz Kensy, Stefan Rączy, Andrzej Stachowicz, Zbigniew Sieczkoś, Paweł Szałaj, Jarosław A. Szczepański. 29-30 sierpnia odbyła się trzecia tura, podczas której podjęto uchwałę o przyłączeniu MKZ Jarosław do Regionu Rzeszowskiego.

27-28 CZERWCA

► W Poznaniu odbywają się uroczyste obchody 25. rocznicy Czerwca ’56. Po uroczystych mszach św. i poświęceniu zakładowych sztandarów „Solidarności” odsłonięte zostają tablice pamiątkowe: na budynku Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego, przy bramie ZNTK, przy bramie głównej HCP, przed Fabryką Lokomotyw i Wagonów (W-3) HCP, przy ul. Romka Strzałkowskiego i na budynku szpitala im. Franciszka Raszei. W głównej uroczystości odsłonięcia (przez Stanisława Matyję i Annę Strzałkowską) i poświęcenia Pomnika Czerwca ‘56 na pl. A. Mickiewicza uczestniczy około 200 tys. osób. Autorem scenografii jest artysta plastyk Wojciech Miller, oprawę poetycką przygotował Lech Raczak, dyrektor Teatru Ósmego Dnia, z udziałem aktorów Teatru recytujących wiersze Zbigniewa Herberta, Czesława Miłosza i poetów Nowej Fali. Mszę św. u stóp pomnika koncelebruje abp Bronisław Dąbrowski.
Z przemówienia Lecha Wałęsy: […] Nie pozwólmy się podzielić, nie pozwólmy się poróżnić, nie pozwólmy szukać „sił antysocjalistycznych”, „kontrrewolucyjnych”, „warcholstwa i chuligaństwa”. […] Świat pracy to nie kontrrewolucja […], tylko uczciwość i prawda. […] 

29-30 CZERWCA

► We Wrocławiu obraduje I Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Dolny Śląsk, którego obszarem zostają objęte województwa: legnickie, wałbrzyskie, wrocławskie, oraz ziemie: bolesławiecka, brzeska, turowska, kamiennogórska, krotoszyńska, nowosolska, sycowska i zgorzelecka. Zebrani wybierają Zarząd Regionu z przewodniczącym Władysławem Frasyniukiem oraz zastępcami: Jerzym Szulcem, Ryszardem Sawickim, Piotrem Bednarzem, Januszem Winnikiem. Region liczy ponad 900 tys. członków.  

4 czerwca 1981 r.
26-28 czerwca 1981 r.